Onderwerpkeuze

Het vinden van een interessant onderwerp voor je scriptie is een hele klus. Veel studenten kiezen te snel voor een onderwerp van hun scriptie zonder eerst voldoende achtergrondonderzoek te hebben gedaan. Het gevolg hiervan is dat zij later vastlopen; het onderwerp blijkt toch niet zo interessant te zijn als gedacht, de benodigde data blijken niet te vinden te zijn of er is recentelijk al een vergelijkbaar onderzoek gedaan. Naast het vinden van een interessant onderwerp is het ook van belang dat je begeleider van mening is dat het onderwerp tot een uitvoerbaar onderzoek leidt. Je kan een onderwerp nog zo interessant vinden, maar als het niet door je begeleider goedgekeurd wordt, kom je niet verder. Overleg dus in een vroeg stadium ook met je begeleider over het onderwerp dat jij voor ogen hebt. Zoals je ziet, is een goede oriëntatie op je onderwerp van groot belang. In de volgende paragrafen worden de stappen behandeld die je achtereenvolgens kunt doorlopen om uiteindelijk tot een interessant en uitvoerbaar onderwerp voor je scriptie te komen. De stappen en de volgorde zijn in de afbeelding hieronder weergegeven.

Tip: “Kies het onderwerp van je scriptie zorgvuldig, dit voorkomt teleurstelling later in het traject.

Inspiratie

Als je nog geen idee hebt van de hoek waarin je jouw onderwerp moet zoeken dan kan je aan de hand van de volgende bronnen een eerste selectie van algemene onderwerpen maken. Weet je al wel een onderzoekszoeksrichting dan kan je de onderstaande bronnen gebruiken om je onderwerp te concretiseren en verder uit te werken.

21-onderwerpkeuze

Docenten
Is er een vak dat je erg interessant vond? Vraag dan de docent van dat vak eens naar recente publicaties over dat specifieke onderwerp. Misschien heeft hij zelfs wel een kant-en-klaar onderwerp voor je liggen. Bij sommige faculteiten krijg je een begeleider toegewezen al voordat je een onderzoeksplan hebt opgesteld. In dat geval kan je heel goed met je begeleider overleggen welk onderwerp voor jou geschikt is. Je kunt hierbij rekening houden met de moeilijkheidsgraad van het onderwerp, het soort onderzoek (kwalitatief of kwantitatief) en de beschikbare data of literatuur. Zou je heel graag een bepaalde docent als begeleider willen hebben? Kies dan een onderwerp op diens vakgebied.

Literatuur
Lees eens, op internet of in de bibliotheek, een aantal vaktijdschriften door. Deze staan bol van artikelen over diverse onderwerpen en vormen een grote bron van inspiratie. Een aanzienlijk voordeel van een onderwerp uit een vaktijdschrift is dat je ook gelijk al een aantal literatuurbronnen hebt gevonden. Daarnaast worden in veel wetenschappelijke artikelen aanbevelingen voor nader onderzoek gedaan. Hierbij wordt dan aangegeven welke onderwerpen in dat specifieke onderzoek niet of nauwelijks aan bod zijn gekomen. Dergelijke aanbevelingen zijn uitstekende onderwerpen voor een scriptie. Een bijkomend voordeel is dat je zeker weet dat het onderwerp relevant en onderzoekbaar is. Daarnaast beschik je al over de nodige literatuur, hier wordt in het oorspronkelijke artikel immers naar verwezen.

Kranten en documentaires
Voor een eerste oriëntatie zijn kranten en recente documentaires bij uitstek geschikt. Kranten behandelen veel verschillende onderwerpen die op dit moment van belang zijn en waarvan men verwacht dat het grote publiek er geïnteresseerd in is. Door je onderwerp op een krantenartikel te baseren, weet je in ieder geval zeker dat je een actueel en relevant onderwerp hebt gekozen. Wellicht dat je zelfs de journalist die het artikel heeft geschreven kunt benaderen voor meer achtergrondinformatie en bronnen. Documentaires gaan vaak dieper op een bepaald onderwerp in dan een krantenartikel. Een documentaire geeft dan ook een beter beeld van het onderwerp. Ook hier kan je de makers benaderen met het verzoek om meer achtergrondinformatie.

Eigen onderzoek
Heb je voor een vak een paper moeten schrijven of een onderzoek moeten doen? Misschien dat je dit paper of dit onderzoek als basis kunt gebruiken voor je scriptie. Een groot voordeel is dat je al een deel van het vooronderzoek hebt gedaan en waarschijnlijk de belangrijkste literatuur ook al hebt gevonden. Je kunt er dan voor kiezen om je vorige onderzoek uit te breiden of juist te verdiepen. Was je vorige onderzoek of paper erg breed georiënteerd? Dan kan je ook een aspect of een specifiek onderdeel van dat onderzoek nemen en daar diepgravend onderzoek naar doen. Tot slot kan je een eerder door jezelf uitgevoerd onderzoek ook gebruiken als basis voor een replicatieonderzoek. Zie hierover meer bij het volgende kopje.

Ander onderzoek
Een andere bron voor een scriptieonderwerp wordt gevormd door onderzoeken van anderen. Dit kunnen bijvoorbeeld scripties zijn, gepubliceerde onderzoeken of zogeheten ‘working papers’. Je kunt voor je scriptie prima aanhaken op een door anderen gedaan onderzoek. Het is ook zeker niet verboden om een reeds gedaan onderzoek nog een keer te doen. Dit heet een replicatieonderzoek. Je doet dan hetzelfde onderzoek nog een keer alleen bijvoorbeeld voor een ander land of met een andere doelgroep. Mochten de resultaten afwijken van het oorspronkelijk onderzoek dan is het uiteraard interessant om te onderzoeken waarom die resultaten afwijken. Een groot voordeel van het doen van een replicatieonderzoek is dat het onderwerp al vaststaat en vaak ook al duidelijk is op welke wijze en aan de hand van welke methoden je het onderzoek uitvoert. Je krijgt als het ware een complete handleiding inclusief een uitgewerkt voorbeeld aangereikt. Als je op het gebied van de methodologie niet erg sterk bent dan is het doen van een replicatieonderzoek zeker aan te raden.

Een voorbeeld van een replicatieonderzoek is het volgende: stel dat iemand in Frankrijk een kwantitatief onderzoek heeft gedaan naar het online winkelgedrag van consumenten. Hierbij is onderzocht welke buitenlandse webwinkels bij Franse consumenten favoriet zijn. Je kunt nu een replicatieonderzoek doen door in Nederland hetzelfde onderzoek uit te voeren. Je stelt dan dezelfde of vergelijkbare vragen aan een vergelijkbare doelgroep als die in het Franse onderzoek is ondervraagd. In beginsel zou je dan verwachten dat de resultaten hetzelfde zullen zijn en grofweg dezelfde webwinkels als favoriet genoemd worden. Mochten de resultaten niet hetzelfde zijn dan is het interessant om te onderzoeken waarom deze resultaten afwijken.

Naast een replicatieonderzoek kan je ook een aspect uit dat andere onderzoek pakken en dit nader onderzoeken. Ook hier is weer het voordeel dat het onderwerp al vaststaat en je ook al over de nodige literatuur beschikt. Stel je voor dat iemand een onderzoek heeft gedaan naar het effect van Europese wetgeving op het overheidsbeleid in Nederland. Aangezien dit een breed onderwerp is, kan je een aspect hiervan pakken en dat aspect dieper onderzoeken. Je zou in dit voorbeeld kunnen kijken naar het effect van Europese wetgeving op alleen het buitenland beleid van de Nederlandse overheid.

Werk
Kom je op je werk in aanraking met interessante onderwerpen? Kies dan één van die onderwerpen voor je scriptie. Het voordeel is dat je al op de hoogte bent van de achtergronden en dat je via je werk waarschijnlijk toegang hebt tot de informatie die je nodig hebt. Mocht je zelf geen onderwerp kunnen bedenken, vraag dan eens of collega’s misschien een invalshoek kunnen bedenken.

Tip: “Gebruik alle bovenstaande bronnen. Leg daarna de diverse onderwerpen naast elkaar en maak daar een keuze uit.

Sidebar